De recente afspraken in de arbeidswereld zetten opvallend sterk in op één idee: werk moet beter kunnen meebewegen met het echte leven. In verschillende sectoren worden bestaande systemen zoals tijdskrediet, loopbaanvermindering, landingsbanen en speciale uitstapregelingen verder verfijnd. Het resultaat is meer flexibiliteit voor werknemers die zorgtaken combineren, die hun job anders willen organiseren, of die na een lange loopbaan (of met gezondheidsproblemen) extra bescherming nodig hebben.

Openbare kredietinstellingen: tijdskrediet en landingsbanen blijven ruimer mogelijk

In de sector van de openbare kredietinstellingen worden de regels rond tijdskrediet, loopbaanvermindering en landingsbanen opnieuw bevestigd en bijgestuurd via sectorafspraken. Concreet gaat het over het behoud van extra mogelijkheden om tijdelijk minder te werken of naar het einde van de loopbaan toe af te bouwen, binnen een sector waar werkdruk en continuïteit vaak hoog liggen.

Belangrijk in dit verhaal is dat de toegang tot uitkeringen bij een landingsbaan de voorbije jaren strenger werd: de “standaardinstapleeftijd” schoof op, waardoor vroeger afbouwen niet altijd meer vanzelfsprekend was. Net daarom is het relevant dat er sectorale afspraken bestaan die het mogelijk maken om, voor bepaalde groepen (zoals bij een lange loopbaan, zwaar werk of herstructurering), toch vroeger te kunnen afbouwen binnen het geldende kader.

Voor werknemers betekent dit vooral: meer zekerheid dat een vraag naar loopbaanvermindering of een landingsbaan niet alleen op papier bestaat, maar ook écht praktisch inzetbaar blijft in de sector. Voor werkgevers betekent het dat afbouwtrajecten beter planbaar worden, met duidelijke spelregels voor de periode waarin deze afspraken gelden.

Ouderschapsverlof wordt flexibeler: ook verminderen met 1/10 kan

Ouderschapsverlof was al mogelijk als volledige onderbreking of als stevige vermindering (zoals halftijds of 1/5 minder werken). Nu wordt die “keuze tussen groot of niets” verder doorbroken: ouders kunnen ouderschapsverlof ook opnemen door hun prestaties met 1/10 van een voltijdse job te verminderen.

In mensentaal: in plaats van bijvoorbeeld elke week een volledige dag minder te werken, kan het ook gaan om een kleinere, beter inpasbare vermindering. Denk aan vroeger starten om een kind te brengen en een uur minder werken op vaste momenten, of structureel wat ruimte creëren zonder dat het gezinsbudget meteen een grote klap krijgt.

Die extra vorm is vooral interessant voor gezinnen die net met kleine aanpassingen het verschil maken: co-ouderschap met complexe uurroosters, ouders met onregelmatige opvang, of situaties waarin één vaste “vrije dag” niet past bij de realiteit op school of in de opvang. Het systeem sluit daarmee beter aan bij hoe werk en gezin vandaag georganiseerd zijn: minder zwart-wit, meer maatwerk.

Tijdskrediet en thematisch verlof kunnen ook per uur (als werkgever akkoord gaat)

Een belangrijke praktische stap richting modernere werkorganisatie: tijdskrediet en thematisch verlof kunnen, als de werkgever akkoord gaat, ook in uren opgenomen worden in plaats van alleen in dagen of maanden.

Dat klinkt technisch, maar het effect is heel concreet. Veel mensen hebben geen nood aan “een hele dag afwezig”, maar wel aan enkele uren lucht: een wekelijkse therapie, mantelzorg op een vast moment, administratieve verplichtingen, of een opleiding die telkens een halve namiddag duurt. Uren opnemen maakt zulke agenda’s realistischer zonder kunstgrepen (zoals vakantiedagen versnipperen of ruilen met collega’s).

Deze flexibiliteit helpt ook teams: wie maar enkele uren afwezig is, kan vaak makkelijker worden opgevangen dan bij volledige dagen. In sectoren waar planning strak zit, kan dat het verschil maken tussen ‘het kan niet’ en ‘het kan wél, als we het slim organiseren’.

1/5 loopbaanvermindering wordt haalbaar bij atypische voltijdse roosters via een gemiddelde vermindering

Niet iedereen met een voltijdse job werkt in een klassiek vijfdaags schema. Denk aan roosters met lange shifts, weekendwerk, of systemen waarbij je in vier dagen voltijds werkt. In zulke gevallen botst de klassieke 1/5 loopbaanvermindering vaak op de kalender: “één dag op vijf minder werken” past simpelweg niet in het rooster.

De nieuwe aanpak maakt het mogelijk om toch 1/5 loopbaanvermindering te nemen via een gemiddeld 1/5 minder uren, met afspraken op de werkvloer. Dat betekent dat het niet meer draait om een symbolische ‘vaste vrije dag’, maar om een evenwicht over een periode: minder uren op een manier die wel aansluit bij het rooster.

In de praktijk opent dit de deur voor maatwerk dat vroeger moeilijk was: bijvoorbeeld in drukke periodes wat minder shifts, of structureel kortere diensten die samen optellen tot die 1/5 vermindering. Zo wordt loopbaanvermindering toegankelijker voor mensen die net in zwaardere of onregelmatige uurregimes werken—en dat zijn vaak de jobs waar langer volhouden het meest uitdagend is.

Koetswerksector: SWT vanaf 58 voor oudere werknemers met erkende handicap of ernstige lichamelijke problemen

In de koetswerksector komt er een duidelijke, gerichte beschermingsmaatregel voor wie het zwaarst wordt getroffen door gezondheidsproblemen. Oudere werknemers met een erkende handicap of met ernstige lichamelijke problemen die het werk sterk bemoeilijken, kunnen onder voorwaarden instappen in SWT (werkloosheid met bedrijfstoeslag) vanaf 58 jaar, op voorwaarde dat ze een loopbaan van minstens 35 jaar hebben én ontslagen worden in de vastgelegde periode.

Het kernidee is bescherming na een lange loopbaan wanneer verder werken niet gewoon “lastig” maar echt moeilijk wordt. Koetswerk is vaak fysiek belastend: langdurig tillen, werken in houdingen die het lichaam uitputten, en repetitieve taken. Als daar gezondheidsproblemen bovenop komen, wordt de stap naar het einde van de loopbaan een risicoparcours.

Deze regeling maakt het mogelijk om niet in een vacuüm te vallen tussen ‘te ziek om nog lang vol te houden’ en ‘te jong om te stoppen’. Voor gezinnen kan dat het verschil betekenen tussen een plotse inkomensonzekerheid en een meer voorspelbare overgang. Voor werkgevers en sectoren is het tegelijk een erkenning dat sommige loopbanen niet tot de laatste dag op dezelfde manier kunnen worden volgehouden—zeker niet wanneer gezondheid aantoonbaar in de knel komt.

Deze analyse is automatisch gegenereerd op basis van het meest recente Belgisch Staatsblad. De geselecteerde onderwerpen zijn gekozen op basis van hun verwachte impact op het dagelijks leven van Belgische burgers.

Belangrijk: Dit artikel bevat een samenvatting en interpretatie. Raadpleeg altijd de officiele teksten in het Belgisch Staatsblad voor de volledige en bindende informatie.

Gegenereerd op: 10/06/2026 om 07:45